Afyonkarahisar Kalesi

Doğal kaya üzerinde yükselen kent simgesiAfyonkarahisar Kalesi, şehir merkezinde eski Afyonkarahisar evlerinin arasında yükselen etkileyici bir savunma yapısıdır. Kalenin temelini oluşturan volkanik özellikli doğal kaya kütlesi 226 metre yüksekliğindedir. Bu belirgin yükselti, yapının tarih boyunca müstahkem mevki niteliği kazanmasında belirleyici olmuştur. Günümüzde merdivenleri restore edilen kaleye tırmanmak mümkündür; zirve ve çevresinden Afyonkarahisar şehir manzarası izlenebilmektedir.Katmanlı tarih: Hititlerden Osmanlı’yaKaynakta aktarıldığı üzere kale, MÖ 1350 yılında Hitit İmparatoru II. Murşil dönemindeki Arzava seferinde müstahkem mevki olarak kullanılmış ve Hapanuva, yani “Yüksek Tepe” adını almıştır. Roma ve Bizans dönemlerinde kaya kütlesi üzerine surlar inşa edilmesiyle tepe kale görünümüne kavuşmuştur. Selçuklular zamanında Türklerin eline geçen yapı, bu dönemde önemli çarpışmalara sahne olmuştur.Osmanlı döneminde ise kale, devlet hazinesi ile halkın mallarının korunduğu bir yer olmasının yanı sıra suçlular için hapishane işlevi de üstlenmiştir. Tanzimat döneminden sonra eski önemini yitirmeye başlamıştır. Bu tarihsel süreklilik, kaleyi yalnızca bir savunma yapısı değil, değişen yönetim ve kullanım biçimlerinin izlerini taşıyan bir kent odağı olarak da öne çıkarır.Zirvedeki kültür izleri ve onarımlarKalenin zirvesinde, MÖ 1200-700 tarihleri arasında Anadolu’da yaşamış Frigler dönemine ait kültür izlerine rastlanır. Ana Tanrıça Kibele’ye adanmış birçok tapınma yeri ile dört büyük sarnıç, bu yüksek alanın savunmanın ötesinde bir inanç ve yaşam çevresi olarak da kullanıldığını gösterir.Surlar, Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat zamanında kale dizdarı Mimar Bedrettin Gevhertaş tarafından 1235’te onarılmıştır. Bu süreçte kaleye küçük bir mescit ve yanına bir saray da yaptırılmıştır. Ardından 1573’te, Osmanlı Sultanı II. Selim’in emriyle Mahmut Bey burçları, sarnıçları ve kuleyi yeniden onarmıştır. Afyonkarahisar Kalesi’nin bugünkü karakteri, doğal kaya formu ile bu çok katmanlı kültürel ve mimari birikimin buluşmasından doğar.