Balikligol

Balikligol olarak anılan alan, Aynzeliha ve Halilürrahman göllerini çeşitli dinî ve tarihî yapılarla birlikte kapsar. Üç semavi dinin atası olarak kabul edilen Hz. İbrahim’in yaşamıyla ilişkilendirilen kutsal mekânlarıyla tanınan bu bütün, Şanlıurfa’nın simgesel odaklarından biridir. Halk arasında Balıklıgöl denildiğinde çoğunlukla Halilürrahman Gölü anlaşılır.

Halilürrahman Gölü ve anlatının izi

Balıklıgöl Efsanesi’nin Halilürrahman Gölü ve çevresinde gerçekleştiğine inanılır. Rivayete göre Hz. İbrahim, Nemrut’un emriyle yakılan büyük ateşe atılmak üzereyken bir mucize gerçekleşir; ateş suya, odunlar balığa dönüşür. Göldeki balıkların sırtında görülen siyah lekeler de anlatıda ateşin izi olarak yorumlanır. Göldeki sazan türü balıklara halk arasında saygı gösterilir; onları yemenin uğursuzluk getireceğine inanılır.

Halilürrahman Gölü’nün çevresinde zamanla bir külliye şekillenmiştir. Halilürrahman Külliyesi; Halilürrahman Camii ve Medresesi, Rızvaniye Camii ve Medresesi ile bir hazireden oluşur. Hz. İbrahim’in ateşe atıldığında düştüğüne inanılan makam da Halilürrahman Camii içinde özel bir bölüm olarak yer alır.

Aynzeliha’dan plato çevresine

Halilürrahman Gölü’nün hemen güneyindeki Aynzeliha Gölü, Urfa Kalesi’nin önünde bulunur. Bu gölün oluşumu da Zeliha’ya dair rivayetlerle anlatılır: Bir anlatıya göre Zeliha kendini ateşe atar ve düştüğü yer göle dönüşür; başka bir rivayette ise göl, onun gözyaşlarıyla oluşur. Gölün adı da “Zeliha’nın gözü (pınarı)” anlamıyla ilişkilendirilir.

Balıklıgöl platosunda Hz. İbrahim’in doğduğuna inanılan kutsal mağara ve mağaranın yanındaki Mevlid-i Halil Camii bulunur. Yakın çevrede Urfa Kalesi, Kale Eteği Nekropolü, Hasan Padişah Camii, çarşılar ve bedestenler yer alır. Haleplibahçe Mozaik Müzesi, Şanlıurfa Müzesi ve Kızılkoyun Nekropolü de Balıklıgöl’e yürüme mesafesindeki önemli noktalar arasında sayılır.