Buzluk Magarasi

Mevsimlerin tersine işleyen bir mağara

Buzluk Magarasi, buzluk taşı denilen kayalıkların arasında yer alan ve derinliği 150–200 metre olarak tahmin edilen bir doğa harikasıdır. Mağaranın jeomorfolojik özellikleri, biçimi ve burada oluşan klimatolojik koşullar, sıcak yaz aylarında içeride doğal buz oluşmasını sağlar. Kış aylarında ise buz teşekkül etmez. Yer altı hava akımının sonucu olarak mağaranın yazları soğuk, kışları sıcak olması, bu oluşumun belirleyici niteliğidir.

Kaynağa göre dünyada bu tür mağaraların sayısı oldukça azdır. Buzluk Magarasi’ni farklılaştıran da yalnızca buzun varlığı değil, buzun yılın sıcak döneminde oluşmasına imkân veren bu kendine özgü doğal dengedir.

Dolin, su ve mağaranın iç bölümleri

Mağaranın üzerinde bulunan çöküntü dolini, doğu-batı yönünde 110 metre uzunluğa ve 50 metre genişliğe sahip elips biçimli bir yapıdır. Bu dolin, yağışların toplandığı alan olarak mağaranın en önemli su deposu işlevini görür.

Girişte bir eyvan bölümü bulunur; devamında ise buz tabakalarının oluştuğu ilk kısma inilir. Böylece mağaranın yüzeydeki çöküntü yapısı ile iç mekândaki buz oluşumu, aynı doğal sistemin birbirini tamamlayan unsurları olarak okunabilir.

Yöresel hafıza ve doğal manzara

Eski dönemlerde yöre insanları, haziran, temmuz ve ağustos aylarında mağaradan çıkardıkları buzları hayvan sırtında Harput’a getirerek satmış, buradan gelir elde etmiştir. Bu anlatı, mağaranın doğal niteliğinin geçmişte gündelik hayat ve yerel ekonomi içinde de karşılık bulduğunu gösterir.

Buzluk kayalıklarından kuzeye bakıldığında Keban Baraj Gölü’nün maviliği ile Pertek ilçesinin yeşilliği birlikte izlenir. Mağarada 1990 yılında doğal yapı korunarak iniş basamakları ve aydınlatma yapılmış; bu düzenlemeyle ziyaretin daha kolay gerçekleştirilmesine olanak sağlanmıştır.