Denizli Trıpolıs Örenyeri

Vadiye hâkim bir kent dokusu

Denizli Trıpolıs Örenyeri, Tripolis Antik Kenti’nin kamusal ve sivil mimariye ait kalıntılarını bir araya getirir. Kent, Lykos/Çürüksu Vadisi’nin kuzeybatı ucunda, vadiye hâkim bir tepenin güney yamacında yaklaşık 3 km2’lik alana yayılır. Kent merkezindeki çalışmalar kapsamında Konut Alanı, Kilise, Sütunlu Cadde, Anıtsal Çeşme, Ana Cadde, Tonozlu Yapı, Podyumlu Yapı, Agora, Kemerli Yapı, Tabernalar ve Kutsal Alan gibi yapılar üzerinde kazı ve restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır.

Helenistik Dönem’de kurulan kentte, MS 2. yüzyıldan itibaren gerçekleştirilen yeni yapılanma sürecinde stadium, tiyatro, hamam, şehir kapıları, cadde ve meclis binası gibi kamu yapıları inşa edilmiştir. Bu yapı çeşitliliği, Tripolis’te kent yaşamının mimari izlerini farklı ölçekte takip etmeye imkân verir.

Ticaret yolları ve adlar üzerinden Tripolis

Tripolis’in Lydia Bölgesi’nde stratejik ve jeopolitik açıdan önemli bir noktada konumlanmasının temel verisi, ticaret yollarının geçiş güzergâhında bulunmasıdır. Pergamon ve Smirni (Smyrna) başlangıçlı iki ana yol Sardis’te birleşir; Philedelphia üzerinden Tripolis’e ulaşıp Hierapolis–Laodikeia yönünde Anadolu içlerine devam eder. Bu güzergâhın, kentin önemini çağlar boyunca korumasını sağladığı belirtilir.

Kent, Helenistik Dönem’de Apollonia adıyla ilk kez tarih sahnesine çıkar. Marcus Antonius’un MÖ 41’de Küçük Asya’ya yaptığı ziyaret sırasında bir süre Antoniopolis olarak adlandırılmıştır. Augustus Dönemi’nde basılan ve arkeolojik kazılarda tespit edilen sikke buluntularında ise kentin adı Tripolis olarak geçer.

Araştırmaların kapsamı

Tripolis Antik Kenti’ndeki arkeolojik araştırmalar, Bakanlar Kurulu kararıyla T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Pamukkale Üniversitesi adına Prof. Dr. Bahadır Duman başkanlığında sürdürülmektedir. Çalışmalar; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Denizli Valiliği, Pamukkale Üniversitesi, Türk Tarih Kurumu, Türkiye İş Kurumu, Denizli Büyükşehir Belediyesi ve Buldan Belediyesi tarafından desteklenmektedir.