Dumlupınar Şehitliği, Kurtuluş Savaşı boyunca tüm cephelerde şehit düşen vatan evlatlarının anısına Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yaptırıldı. Başkomutan Meydan Muharebesi’nin 26 Ağustos 1922’de Afyonkarahisar-Kocatepe’den başlayıp 30 Ağustos 1922’de Dumlupınar’da büyük zaferle sonuçlanmasının hafızasında konumlanan şehitlik, Büyük Taarruz’un 70’inci yıldönümünde, 30 Ağustos 1992 tarihinde büyük bir törenle ziyarete açıldı.
Alan; Üç Komutan Anıtı, Milisler Anıtı, 500 kişilik sembolik şehit mezarları ve kitabeleri, Şehit Baba-Oğul Anıtı, Mehmetçik Anıtı, Namazgâh ve Şadırvan’dan oluşur. Bu öğeler, millî mücadelenin askerî ve sivil kayıplarını farklı anlatılar aracılığıyla bir araya getirir.
Anıtlar üzerinden ortak hafıza
Üç Komutan Anıtı, Millî Mücadele’nin üç büyük komutanı Atatürk, İsmet Paşa ve Fevzi Çakmak anısına yapılmıştır. Milisler Anıtı, millî mücadele döneminde şehit düşen sivil vatandaşları sembolize eder. Mehmetçik Anıtı ise süngüsünü takmış, düşman üzerine saldırmaya hazır binlerce Mehmetçiği temsil eder. Sembolik şehit mezarları ve kitabeler de şehitliğin anma niteliğini tamamlayan başlıca unsurlardır.
Baba ile oğulun simgelediği destan
Şehit Baba-Oğul Anıtı, Çetmili Kara Ali Çavuş ile oğlu Onbaşı Mehmet’in hikâyesini sembolize eder. Kara Ali Çavuş, oğlu Mehmet henüz sekiz yaşındayken 1912’de Balkan Savaşı’na katılmak üzere köyünden ayrılmış; ardından Galiçya, Hicaz, Yemen ve Kafkasya’da 11 yıl cepheden cepheye çarpışmıştır. Anadolu’da millî mücadele başlayınca Doğu Cephesi’nden Kurtuluş Savaşı’na katılan Kara Ali Çavuş, Başkomutan Meydan Muharebesi’nde 19 yaşındaki Alay Sancaktarı Mehmet Onbaşı ile karşılaşır; bu genç asker, 11 yıl önce geride bıraktığı oğludur.
Kara Ali Çavuş, 31 Ağustos 1922’de, yeniden kavuştuğu oğlunun kollarında şehit düşer. Onbaşı Mehmet ise 9 Eylül 1922 günü İzmir’e giren birliğin başında şehit olur. Bu anlatıya adanan anıt da 30 Ağustos 1992’de ziyarete açılmıştır.
Fotoğraf: Müdürlük Arşivi " class="center-icon" data-lightbox="image"> Dumlupınar Şehitliği Görsel Sahibi: Müdürlük Arşivi Görsel Sahibi: Müdürlük Arşivi " class="center-