Fotoğraf: Zonguldak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü " class="center-icon" data-lightbox="image"> Gazi Alemdar Gemisi Müzesi Görsel Sahibi: Zonguldak İl Kültür ve Turizm MüdKaradeniz Ereğli’de bir direniş anlatısı
Gazi Alemdar Gemisi Muzesi’nin odağında, Kurtuluş Savaşı yıllarında Karadeniz Ereğli’de yaşanan mücadele yer alır. Resmî kaynakta aktarıldığı üzere, I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla kömür ocaklarının işletim hakkının Almanlara verilmesinin ardından Ruslar, iki yıl boyunca Karadeniz Ereğli kıyılarını sık aralıklarla bombardımana tuttu. Savaşın sonrasında Anadolu’nun Avrupalı devletlerce işgal edilip paylaşılması sürecinde Fransızlar Karadeniz Ereğli’ye geldi; ancak kenti işgal etmeyi başaramadı.
Bu tarihsel çerçevede Alemdar adlı küçük savaş gemisi belirleyici bir konum kazanır. İşgal altındaki İstanbul’dan vatanseverlerce kaçırılan gemi, Zonguldak ve Karadeniz’e hâkim olan Fransızların ele geçirmek istediği araçlardan biriydi. 9 Şubat 1920’de Alemdar’ı Karadeniz Ereğli limanına getiren vatanseverler, gemiyi karaya oturtarak Fransızlara teslim etmedi. Fransızların kenti işgal girişimi de Karadeniz Ereğli halkının mücadelesi sonucunda başarısız oldu.
Alemdar’ın karşılığı ve anlaşmanın önemi
Kaynağın anlattığı olaylar, yalnızca geminin korunmasıyla sınırlı değildir. Kıyıya yakın bölgelerin, şehir hastanesi de dâhil olmak üzere, denizden bombalanmasının ardından Alemdar gizlice yüzdürüldü ve karşı saldırı gerçekleşti. Bu süreç, Karadeniz Ereğli halkının mücadele hafızasında merkezi bir yer edinir.
18 Haziran 1921’de Karadeniz Ereğli halkı tarafından esir alınan bazı Fransız komutan ve askerler, henüz kurulmamış Türkiye Cumhuriyeti ile anlaşma imzalamak zorunda kaldı. Resmî kaynak, bu anlaşmayı Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı’ndaki ilk uluslararası anlaşması ve Millî Kurtuluş Hükûmeti’nin kabul edildiğinin bir göstergesi olarak niteler. Aynı anlatıda, Kurtuluş Savaşı’nın ilk ve tek deniz savaşının Karadeniz Ereğli’de gerçekleştiği belirtilir.
Tarihsel olayı yaşatan müze
Gazi Alemdar Gemisi Muzesi, bu tarihsel önemi yaşatmak amacıyla Gazi Alemdar Gemisi’nin bire bir örneği yapılarak müze olarak hizmete açıldı. Müze, bir gemi üzerinden Karadeniz Ereğli halkının mücadelesini; Alemdar’ın korunması, karşı saldırı ve anlaşmaya uzanan olaylar bütünü içinde ele alır.