Fotoğraf: Kütahya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü " class="center-icon" data-lightbox="image"> Hayme Ana Türbesi Görsel Sahibi: Kütahya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü GörselHayme Ana’nın tarihsel yeri
Hayme Ana, Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi’nin ninesi ve Ertuğrul Gazi’nin annesi olarak anılır. Oğuzların Bozok Kolu’nun Kayı Boyu’na mensup Türkmen (Yörük) bir kız olduğu belirtilir. Kayı Boyu’nun önce Ankara’nın batısındaki Karacadağ yöresine yerleştiği bilgisi, Hayme Ana anlatısının boy hafızası içindeki yerini de işaret eder.
Osmanlı obasının Söğüt ve Domaniç’e yerleşmesiyle belli bir dönem devlet idaresini eline alması ve devletin kuruluşunda hayati bir rol üstlenmesi nedeniyle “Devlet Ana” adıyla da anılmıştır. Ankara’nın batısındaki Haymana ilçesinin adının da Hayme Ana’dan geldiği ifade edilir.
Türbenin inşa süreci
Hayme Ana’nın ölümünün ardından gömüldüğü yerde bulunan türbe, Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit’in girişimiyle bugünkü biçimine kavuşmuştur. Kaynağa göre II. Abdülhamit, 1886 yılında Hayme Ana’nın kabrini buldurarak türbeyi yaptırmıştır.
Bu yönüyle yapı, yalnızca bir kabir yapısı değil; Osmanlı kuruluş anlatısında öne çıkan bir ismin hatırasına bağlanan tarihsel bir odak olarak değerlendirilir. Türkiye Kültür Portalı’nda türbe, inanç-kültür turizmi kapsamında yer alır.
Anma ve göç şenlikleri
Hayme Ana’nın anısı, her yıl eylül ayının ilk pazar günü gerçekleştirilen “Hayme Ana’yı Anma ve Göç Şenlikleri” ile yaşatılır. Bu etkinlik, Hayme Ana figürünü türbenin çevresinde süren toplumsal bellek ve anma pratiğiyle bir araya getirir.