Ihlara Vadisi Örenyeri

Kanyonun içinde şekillenen vadiDünyanın en büyük kanyonları arasında sayılan Ihlara Vadisi, Hasan Dağı’nın püskürmesiyle oluşan volkanik tabakanın doğa olayları ve Melendiz Çayı’nın aşındırması sonucunda meydana geldi. Yüksekliği 120 metreye ulaşabilen kanyon, Ihlara Kasabası’ndan başlayarak Belisırma ve Yaprakhisar üzerinden Selime’ye uzanır. Bakanlık anlatımına göre vadinin uzunluğu 14 kilometredir; bu güzergâh boyunca akan Melendiz Çayı, peyzajın olduğu kadar bölgenin tarihsel anlatısının da merkezindedir.Çayla kurulan bu ilişki, eski sakinler için kullanılan Peristremma adında da karşılık bulur: “dönerek akan suyun halkı.” Vadi, doğal oluşumuyla tarihî birikimi birbirinden ayırmayan; suyun, kaya dokusunun ve yerleşim izlerinin aynı manzara içinde buluştuğu bir alan olarak öne çıkar.Dini merkez ve manastır hafızasıIhlara Vadisi, Hıristiyanlığın kuruluş yıllarından beri önemli bir dini merkez olarak anılır. Vadide sayısız kilise ve tarihî yaşam alanı bulunur; bölgede 4. yüzyıldan itibaren öncü Hıristiyan din adamlarının yetiştiği belirtilir. Kayserili Basilius’un Mısır ve Suriye’dekilerden farklı manastır kuralları belirlemesi, Nazianzoslu Gregorius’un ise teslis anlayışına getirdiği yorum, bu manevi ve düşünsel çevrenin kaynakta vurgulanan isimleri arasındadır.Bölgenin jeolojik niteliği, manastır ruhuna uygun kaya oyma kiliselerin oluşmasına imkân verdi. Freskli bu yapılar, vadinin dinsel mirasını doğrudan kaya yüzeylerine taşıyan özgün bir katman yaratır.Fresklerde iki farklı etkiBelisırma, Ihlara ve Gelveri’yi (Güzelyurt) kapsayan alanda kiliseler ile yaşam alanları vadi tabanında sıralanır. Kaynakta, Ihlara’ya yakın kiliselerde Doğu etkisinin; Belisırma çevresindekilerde ise Bizans tipi duvar resimlerinin görüldüğü aktarılır. Böylece Ihlara Vadisi Örenyeri, aynı vadi içinde farklı görsel anlatım ve inanç miraslarını izleme imkânı sunan çok katmanlı bir kültür alanı niteliği kazanır.