İstanbul Arkeoloji Müzeleri

Üç birimli bir müzeler kompleksiİstanbul Arkeoloji Müzeleri, Arkeoloji Müzesi, Eski Şark Eserleri Müzesi ve Çinili Köşk Müzesi olmak üzere üç ana birimden oluşur. Türkiye’nin ilk müzesi olarak nitelenen kompleksin koleksiyonlarında, imparatorluk topraklarından getirilen çeşitli kültürlere ait bir milyona yakın eser bulunur.Kurumun temeli, Aya İrini Kilisesi’nde o güne dek toplanmış arkeolojik eserlerden oluşan Müze-i Hümayun’a dayanır. Osmanlı’da tarihi eser toplama merakının izleri Fatih Sultan Mehmet dönemine uzansa da, müzeciliğin kurumsal başlangıcı 1869’da Müze-i Hümayun, diğer adıyla İmparatorluk Müzesi’nin kuruluşuyla ilişkilendirilir.Osman Hamdi Bey ve koleksiyonun genişlemesi1881’de Osman Hamdi Bey’in müze müdürlüğüne atanması, Türk müzeciliğinde yeni bir çığır olarak değerlendirilir. Osman Hamdi Bey; Nemrud Dağı, Myrina, Kyme ve diğer Aiolis Bölgesi kentlerinin nekropolleri ile Lagina Hekate Tapınağı’nda kazılar gerçekleştirdi. 1887-1888 yıllarında Sayda’da yaptığı çalışmalar sonucunda Sidon Kral Nekropolü’ne ulaştı; İskender Lahdi başta olmak üzere çok sayıda lahdi İstanbul’a getirdi.Bu eserlerin sergilenmesi için duyulan yeni bina ihtiyacıyla, Çinili Köşk’ün karşısında Alexander Vallaury’nin tasarladığı klasik bina inşa edildi. Arkeoloji Müzesi, dönemi için doğrudan müze binası olarak yapılmış ender örneklerden biri olarak öne çıkar; aynı zamanda İstanbul Neo-Klasik mimarisinin görkemli örnekleri arasındadır. Alınlığında “Asar-ı Atika Müzesi” yazısı, üzerinde ise Sultan II. Abdülhamid’e ait tuğra yer alır.Çinili Köşk ve Eski Şark Eserleri MüzesiKompleksin en eski yapısı, 1472 tarihli Çinili Köşk’tür. Aya İrini’nin yetersiz kalması üzerine müzeye dönüştürülen yapı, restore edilerek 1880’de ziyarete açılmıştır. Bugün Türk çini ve seramik örneklerinin sergilendiği Çinili Köşk Müzesi, İstanbul’daki Osmanlı dönemi sivil mimarisinin en eski örnekleri arasında anılır.Eski Şark Eserleri Müzesi’nin kullandığı bina ise Osman Hamdi Bey tarafından 1883’te Sanayi-i Nefise Mektebi, yani Güzel Sanatlar Akademisi, olarak yaptırıldı. Yapının mimarı Alexander Vallaury’dir. Akademinin 1917’de Cağaloğlu’na taşınmasının ardından bina müzeler müdürlüğüne tahsis edildi.