Sulak alanın ölçeği
Kaz Golu, Turhal ve Pazar ilçe sınırları dahilinde bulunan, sulak alan statüsüyle anılan bir Yaban Hayatı Geliştirme Sahasıdır. Sahanın toplam koruma alanı 1170 hektardır; göl alanı ise 73 hektar kuru ve 201 hektar sulu alan olmak üzere 274 hektara ulaşır. Sucul ekosistemiyle tanımlanan bu alan, yerli ve göçmen kuşlar için yuvalanma ve kuluçkalaşma ortamı oluşturur.
Resmî kaynakta, göl çevresinde herhangi bir sanayi kuruluşunun bulunmadığı; bu nedenle göl ve çevresinde sanayiden kaynaklanan bir kirlenmenin söz konusu olmadığı belirtilir. Kaz Golu Kuş Cenneti Projesi kapsamında bir ziyaretçi evi ile iki kuş gözetleme kulesi de yer alır.
Göç döngülerinin izinde
Kaz Golu, göçmen kuşların göç yolları üzerinde bulunması sayesinde kuş türlerine konaklama imkânı sağlar. Gölü kuluçka dönemi için kullanan göçmen kuşların geçişi mart içinde başlar ve mayıs başlarına kadar sürer. Erken gelen kuşların ilk yavruları nisan sonu ile mayıs ortası arasında dünyaya gelir; yavrular haziran sonuna doğru uçmaya hazır hâle gelir. İlk göçler temmuz başında başlar.
Kışı gölde geçiren göçmen kuşlar ise eylül ve ekim aylarında gelir; ilkbaharda havaların ısınmasıyla kuzeye göç eder. Bu takvim, gölün yıl boyunca değişen kuş hareketlerine sahne olan niteliğini ortaya koyar.
Kuş çeşitliliği
Sucul ekosistem alanında yaşamını sürdüren 108 çeşit kuş türü bulunur; ancak tür sayısı yıl içinde aylara göre değişkenlik gösterir. Kaynakta sayılan türler arasında Saksağan, Kara Leylek, Ak Leylek, Angıt, Alacabalıkçıl, Gri Balıkçıl, Büyük Beyaz Balıkçıl, Sutavuğu, Sakarmeke, Elmabaş, Batağan, Saz Bülbülü, Karatavuk, Çulluk, Kızkuşu ve Kızıl gerdan yer alır.
Ördek ve kaz türleriyle birlikte Kamışçın, Ak Kuyruksallayan, Kara Kızılkuyruk, Çıkrıkçın, Çıvgın, Çayır İncirkuşu, Söğüt Serçesi ve Sığırcık da gölde kayda geçen kuşlar arasındadır.
Fotoğraf: Tokat Valiliğ Arşivi " class="center-icon" data-lightbox="image"> Kaz Gölü Görsel Sahibi: Tokat Valiliğ Arşivi Görsel Sahibi: Hasan ERDEM " class="center-icon"