Kula Volkanlari

Volkanik peyzajın katmanları

Kula Volkanlari ve çevresi, volkanik karakteri belirgin jeolojik yapısıyla öne çıkar. Kaynağa göre bölgedeki volkanik etkinlikler dördüncü zamanın başlarına dek sürmüş; bu süreçte genç volkanlar oluşmuştur. Sönmüş küçük volkanların yer aldığı alanda farklı dönemlerde gerçekleşen püskürmelerin lav akıntıları çevreye yayılmıştır. Bu görünüm, bölgenin tarihte Yanık Ülke ya da Katakekaumene adıyla anılmasına neden olmuştur.

Volkanik tepeler arasında Sandal ve Kara Divlit en büyükleri olarak belirtilir. Sayıları yetmişe ulaşan konilerin çevresinde siyah bazaltik lav akıntıları görülür; en genç koniler ise güncel koni görünümlerini korur ve halk tarafından “Divlit” adıyla anılır. Bazı konilerde kraterlerin çift oluşu da alanın dikkat çekici ayrıntıları arasındadır.

Koniler, lavlar ve yüzey izleri

Volkan konileri, graben kırık sistemiyle ilişkili biçimde kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda irili ufaklı dizilir. Kaynak, buradaki volkanizmayı tipik çatlak, yani “Fissür” volkanizması olarak tanımlar. Tüm lavlar “Aa” tipindedir; bloklu ve pürüzlü yüzeylerdeki girinti-çıkıntıların boyutları birkaç santimetreden 1 metreye kadar değişir.

Lavlar ve cüruflar üzerinde bol miktarda “hornitos” bulunur; bazı noktalarda lav tünelleri de izlenebilir. Tüm volkanların “maar” tipi olduğu, konilerin ise “sinder” ve “spatter” tipleri gösterdiği aktarılır. Yaş ve aşınma derecesine bağlı olarak konilerin kraterleri farklılaşır: yaşlı konilerde daha iri, genç konilerde ise nispeten küçük kraterler görülür. Konileri lav, lapilli, cüruf ve çeşitli büyüklüklerde volkan bombalarını içeren piroklastikler oluşturur.

Araştırmalarla ayrıştırılan evreler

Bölgede yapılan araştırmalar, Kula volkanitlerinin aralıklı üç ayrı evrede etkin olduğunu ortaya koymuştur. Bu evreler Burgaz Volkanitleri, Elekçitepe Volkanitleri ve Divlittepe Volkanitleri olarak adlandırılır. Yaklaşık 152 hektarlık bir alana yayılan volkanik oluşumlar, 2012 yılında Kula Peribacaları Tabiat Anıtı ilan edilmiştir. Alan ayrıca Kula-Salihli UNESCO Küresel Jeoparkı olarak tanımlanan geniş coğrafyanın içinde yer alır.