Kurtuluş Savaşı Müzesi

Yarım kalan yapıdan Meclis binasına1916’da İttihat ve Terakki Partisi kulüp binası olarak yapılmasına karar verilen yapı, Harbiye Nazırı Enver Paşa’nın emriyle Evkaf Mimarı Salim Bey tarafından projelendirildi; yapım işi Askerî Mimar İsmail Hasif Bey’e verildi. İsmail Hasif Bey binanın büyük bölümünü tamamladıysa da savaşın sürmesi, malzeme sıkıntısı ve İttihat ve Terakki Fırkasının kapanması nedeniyle çatı ile diğer bölümler bitirilemedi.Mondros Mütarekesi sonrasında Ankara’ya gelen İngiliz ve Fransız askerleri arasında, Fransız birliklerinin komutanı, çatısının bir bölümü henüz örtülmemiş yapının ilk odasını makam olarak kullandı. İstanbul’un işgalinden birkaç gün önce yabancı birliklerin Ankara’dan ayrılmasıyla bina, kısa süre içinde bambaşka bir tarihsel işlevin eşiğine geldi.Millî Mücadele’nin meclisiMustafa Kemal Paşa’nın Temsil Heyeti ile 27 Aralık 1919’da Ankara’ya gelmesinin ardından kent, Millî Mücadele’nin merkezi olarak öne çıktı. İstanbul’un 16 Mart 1920’de resmen işgal edilmesi ve Meclis-i Mebusanın çalışmalarını ertelemesi üzerine Mustafa Kemal Paşa, 19 Mart’ta hâkimiyetin millete ait olduğu bir meclisin Ankara’da açılacağını duyurdu.Türkiye Büyük Millet Meclisinin 23 Nisan 1920’de açılmasına karar verildiğinde Ankara’da gerekli büyüklük ve donanıma sahip bir bina yoktu. Bu nedenle yarım kalan İttihat ve Terakki Fırkası binasının Meclis olarak kullanılması kararlaştırıldı. Yapı; Ankara halkının, Ankara’daki 20. Kolordu askerlerinin ve Ankara Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin desteğiyle tamamlandı. Evlerden getirilen ve Ulucanlar’daki Numune Mektebinden sağlanan kiremitler, bu ortak çabanın somut parçaları oldu.Müzeleşen tarihsel bellekBina, 23 Nisan 1920 ile 15 Ekim 1924 arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak kullanıldı. Sonrasında Cumhuriyet Halk Fırkası Genel Merkezi oldu; Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinin temeli sayılan Hukuk Mektebine de kısa süre ev sahipliği yaptı.1957’de Millî Eğitim Bakanlığı Komisyonunun kararıyla müzeye dönüştürülmesi için çalışmalar başlatıldı. 23 Nisan 1961’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi adıyla halkın ziyaretine açılan kurum, 23 Nisan 1981’de Kurtuluş Savaşı Müzesi adını aldı. Müze, TBMM Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı bünyesinde hizmet vermektedir.