Katmanlı bir kent hafızasıPerge Örenyeri, Antalya ili Aksu ilçesi sınırlarında, kent merkezinin 17 kilometre doğusunda yer alır. Kentteki araştırmalar, akropolde ele geçirilen seramik örneklerine dayanarak Perge’nin prehistorik birikimini Erken Tunç Çağı’na kadar götürür. Hitit yazılı metinlerinde “Parha” adıyla anılan kent, kendi tarihi içinde üç ana parlak dönem yaşamıştır. Bu süreklilik, Perge’yi yalnızca tek bir dönemin izleriyle değil, değişen siyasal ve kültürel koşullarda yeniden biçimlenen bir kent olarak okumayı mümkün kılar.Hellenistik tasarımdan Roma’nın kamusal mekânlarınaPerge ilk parlak devrini Hellenistik Dönem’de yaşamıştır. MÖ III. yüzyılda planlı bir kent olarak tasarlanan bu evrenin günümüze ulaşan temsilcileri, sağlam biçimde ayakta duran Hellenistik Dönem Kuleleri’dir. Kentin altın çağı ise Roma İmparatorluğu egemenliğinde, özellikle MS II-III. yüzyıllarda yaşanmıştır. Pax Romana olarak bilinen barış ve zenginlik ortamının olanakları, Perge’de yeniden imar faaliyetlerine yansımıştır.Bugün kentin odağındaki Tiyatro, Stadium, Kent Kapısı, Agora & Macellum ve Palaestra gibi kamu yapıları; Hamamlar, Su Kanalları ve Anıtsal Çeşmelerle birlikte Roma Dönemi’nde inşa edilmiştir. Su ile ilişkili bu düzenlemeler, kentsel yaşamın estetik ve kamusal boyutunu görünür kılan başlıca unsurlar arasındadır.Kazılar, koruma çalışmaları ve Doğu Roma mirasıPerge’nin kazı tarihçesi, Ord. Prof. Dr. Arif Müfid MANSEL’in 1946’daki çalışmalarıyla başlar; 1970’lerde Prof. Dr. Jale İNAN, 1990’larda ise Prof. Dr. Haluk ABBASOĞLU kazıları sürdürmüştür. Kazılar 2012’den bu yana Antalya Müzesi Müdürlüğü başkanlığında yürütülmektedir. Bu çalışmalar kapsamında Sütunlu Batı Cadde, ona paralel su kanalı, Caracalla Çeşmesi ve Batı Nekropolis’e uzanan güzergâh açılmış; Ana Cadde, Roma Kapısı ile Kent Meydanı arasındaki alan, Hellenistik Kuleleri ve Agora’yı kapsayan düzenlemeler ele alınmıştır.Perge son parlak dönemini Doğu Roma İmparatorluğu çağında yaşamış; Hıristiyanlığın etkisiyle önde gelen azizlerin uğrak yeri olmuştur. St. Paulus yolunun başlangıç noktası kabul edilen kentte, MS V. ve VI. yüzyıllarda görkemli bazilikalar inşa edilmiş ve Perge “Metropolit Kent” kimliğini kazanmıştır.
Ören Yeri / Arkeolojik Alan · Antalya
Perge Örenyeri
Antalya’daki Perge Örenyeri, Erken Tunç Çağı’na uzanan birikimi, Hellenistik planı, Roma Dönemi kamu yapıları ve Doğu Roma dönemindeki dinsel rolüyle katmanlı bir antik kent deneyimi sunar.
Antalya
Fotoğraf: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı / muze.gov.tr