Phaselis Örenyeri

Üç liman etrafında şekillenen ticaret kenti

Phaselis Örenyeri, Eski Çağ’ın üç ayrı limana sahip ünlü ticaret kentleri arasında anılıyor. Kaynağa göre bu limanlar, kentin deniz ticareti aracılığıyla zenginleşmesinde ve ayrıcalıklı bir konuma ulaşmasında belirleyici oldu. Deniz ticareti, Phaselis’in en önemli gelir kaynağıydı. Kent, M.Ö. 690’da Rodoslular tarafından koloni olarak kuruldu; Büyük İskender’i altın taçla karşılamasının ardından birçok kez el değiştirdi. M.Ö. 167’de Likya Birliği’ne üye olan Phaselis, bu dönemde sikke de bastı.

Komşu kent Olympos ile birlikte korsanların talanlarına maruz kalan Phaselis, M.Ö. 43’te Roma egemenliğine girdi. Kaynak, bu dönemi yeniden yapılanmanın ve en az üç asır süren refahın başlangıcı olarak tanımlar. Roma İmparatoru Hadrian’ın 129 yılındaki ziyareti de kentin tarihindeki dikkat çekici kayıtlardan biridir.

Su, kanalizasyon ve drenaj altyapısı

Phaselis’in öne çıkan yönlerinden biri, su yönetimine ilişkin uygulamalarıdır. Erken dönemde su ihtiyacını kuyu ve sarnıçlarla karşılayan kentte, Roma döneminde kuzeydeki bir kaynaktan su kemerleri aracılığıyla getirilen su, künkler ve kanallarla dağıtıldı. Bu sistem, Phaselis’i ileri mühendislik örneği olarak öne çıkaran başlıklardan biridir.

Kentin esas kalıntıları, askeri liman ile güney limanını birbirine bağlayan ana caddenin kaldırımlarında yer alır. Genişliği 20 metre, uzunluğu 125 metre olarak verilen bu düzgün taş döşeli cadde, ortada bir meydan oluşturur. Kaldırımlara üçer basamakla çıkılır; caddenin altında ise kanalizasyon ve drenaj sistemi bulunur.

Kalıntılar arasında kamusal yaşam izleri

Phaselis’te tiyatro ve üç agora yer alır. Agoralardan biri, Bizans dönemine ait küçük bir bazilika kalıntısını barındırır. İki hamam kalıntısından küçük olanı ise Roma hamamlarının ısıtma sistemi hakkında bilgi verir. Kaynağın betimlediği zengin çam ormanlarının gölgesindeki sahil çevresiyle birlikte bu kalıntılar, kentin ticari, kamusal ve altyapısal katmanlarını bir arada görünür kılar.