Stanbul Arkeoloji Muzeleri

Üç birimli bir müzeler kompleksi

Stanbul Arkeoloji Muzeleri; Çinili Köşk Müzesi, Eski Şark Eserleri Müzesi ve Arkeoloji Müzesi’nden oluşur. Türkiye’nin ilk müzesi olarak tanımlanan kompleksin koleksiyonlarında, imparatorluk topraklarından getirilen çeşitli kültürlere ait bir milyona yakın eser bulunur. Osmanlı’da tarihi eser toplama ilgisinin izleri Fatih Sultan Mehmet dönemine uzanırken, müzeciliğin kurumsal başlangıcı 1869’da Müze-i Hümayun’un kuruluşuyla ilişkilendirilir. Aya İrini Kilisesi’nde bir araya getirilmiş arkeolojik eserlerden oluşan bu müze, bugünkü kompleksin temelini meydana getirir.

Çinili Köşk’te çini ve seramik

Kompleksin en eski yapısı olan Çinili Köşk, Fatih Sultan Mehmet döneminde 1472’de inşa edilmiştir. Aya İrini’nin yetersiz kalmasının ardından müzeye dönüştürülen yapı, 1880’de ziyarete açılmıştır. İstanbul’daki Osmanlı dönemi sivil mimarisinin en eski örnekleri arasında anılan köşk, Türk çini ve seramik örneklerine odaklanan bir koleksiyona ev sahipliği yapar. Burada Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait, 11. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına tarihlenen yaklaşık iki bin eser sergilenir. Karamanoğlu İbrahim Bey İmareti’ne ait 1432 tarihli çini mihrap, Ab-ı Hayat Çeşmesi ve İznik ile Çanakkale yapımı eserler bu seçkinin öne çıkanları arasındadır.

Eski Şark eserlerinden lahitlere

Osman Hamdi Bey’in 1883’te Sanayi-i Nefise Mektebi olarak inşa ettirdiği, Alexander Vallaury imzalı yapı bugün Eski Şark Eserleri Müzesi olarak kullanılır. Müzenin anlatısı; İslamiyet öncesi Arap yarımadası, Mezopotamya ve Anadolu eserleriyle çivi yazılı belgeleri kapsar. Kadeş Anlaşması, Naram Sin Steli ve İştar Kapısı bu bölümde yer alan önemli eserlerdendir.

Arkeoloji Müzesi’nin klasik binası ise Sidon Kral Nekropolü Kazısı’ndan İstanbul’a getirilen eserlerin sergilenmesi amacıyla inşa edilmiş, 1891’de ziyarete açılmıştır. Vallaury’nin tasarladığı yapı, neo-klasik mimarinin görkemli örneklerinden biri olarak öne çıkar. Klasik bina ve ek binada, tarih öncesi çağlardan Osmanlı dönemine uzanan eserler; Antik Çağ heykelleri ile İskender, Ağlayan Kadınlar, Likya, Sidamara ve Tabnit lahitleriyle birlikte sunulur.