Sultan Camii

Külliyenin merkezindeki yapı

Sultan Camii, klasik Osmanlı külliye mimarisinin görkemli örneklerinden biri olarak tanımlanan geniş bir yapı topluluğunun ana binasıdır. Külliye; cami, imaret, medrese, hamam, hankah ve sıbyan mektebinden oluşur; ayrıca kaynakta darüşşifanın da külliye yapıları arasında yer aldığı belirtilir. Kanuni Sultan Süleyman’ın annesi Ayşe Hafsa Sultan tarafından yaptırılan toplulukta bazı cami yapıları 1522’de, hamam 1538’de, darüşşifa ise 1539’da tamamlanmıştır.

Cami, kesme taş ve tuğlanın kullanıldığı sade üslubuyla öne çıkar. Ortada büyük, yanlarda iki küçük kubbeyle örtülü yapı iki minarelidir. Mermer minberindeki oyma ve kabartmalar ile kadınlar mahfilindeki ahşap oymalar, caminin iç mekânına ilişkin kaynakta özellikle vurgulanan ayrıntılardır.

Medrese, hamam ve eğitim yapıları

Cami avlusunun kuzeyini çevreleyen medrese binasının ana girişi kuzeye bakar ve yapı on odadan oluşur. Misafirhane ile yemek odaları beşik tonozla örtülürken, diğer mekânlar kubbeyle kapatılmıştır. Medresenin kuzeydoğusunda yer alan iki odalı sıbyan mektebi de külliyenin eğitim işlevini tamamlayan yapılardandır.

Hamamın kadınlar ve erkekler bölümleri aynı mimari düzende tasarlanmıştır. Soğukluk ve ılıklık bölümleri yan yana konumlanırken, sıcak bölümünün orta kubbe kasnağında yedi aydınlatma penceresi bulunur. Kubbelerin ortasında da birer aydınlatma feneri yer alır. Sıbyan mektebi, hamam ve darüşşifanın çeşitli tarihlerdeki onarımlar sayesinde sağlam biçimde günümüze ulaştığı aktarılır.

Mesir geleneği ve Sultan Parkı

Sultan Camii, Mesir Macunu Festivali sırasında mesir macununun halka saçıldığı cami olmasıyla öne çıkar. Bu gelenek, yapının halk arasındaki Mesir Camii adıyla da anılmasına neden olmuştur. Külliyenin hankah ve imarethane yapıları ise Kurtuluş Savaşı sırasında yanmış, sonraki yıllarda yıkılmıştır. Bu yapıların bulunduğu alan günümüzde park olarak düzenlenmiş ve Sultan Parkı adını almıştır.